Dobrilo Nenadić

SABLJA GROFA VRONSKOG

Izdavač: Narodna knjiga, Beograd, 2002.

Ovaj obimni i zvučnog naslova roman, spada u red najboljih ostvarenja srpskih spisateljskih pera u 2002. godini i donela je autoru još jednu nominaciju u izboru za najprestižniju srpsku književnu nagradu, NIN-ov roman godine.

Novim romanom, Nenadić pokazuje da se i dalje nalazi u samom vrhu srpske književnosti i da njegov spisateljski duh nije umoran. Naprotiv. Još jednom se vraćajući u prošlost, sada ne tako daleku kao u Despotu ili Doroteju, autor pokazuje nezaobilaznu isprepletanost istorije i književnosti, potvrđuje čak i jednu interesantnu teoriju da književnost treba da se bavi svim događajima u istoriji ljudske civilizacije, ali sa jedne značajne distance, kada objektivni duh potpuno može da progovori iz autora, a da aktuelne događaje, kojima je pisac ili svedok ili učesnik, treba, bar za kvalitetnije književne opuse, ostaviti istorijskoj distanci. Uostalom, zar to upravo u našoj književnosti nije najbolje dokazano (pored Nenadića, pomenuću i stvaralaštvo Andrića, Selimovića, Ćosića, Pavića...)?

Čitajući naslov, zadržavajući se samo na njemu, predstava o knjizi može vas odvući na sasvim pogrešan kolosek. Sablja grofa Vronskog, ili kneza Rajevskog (dilema koju pisac svesno ostavlja nerazjašnjenu do samog kraja), samo je usputni motiv, zamajac koji pokreće priču i koji svoju simboliku krije u jednoj drugoj ideji-vodilji, jednoj mnogo značajnijoj zamisli samog autora. Glavni lik Nenadićevog romana je Jevrem Vesić, Ješa Mušića, britko novinarsko pero, uspešan novinar i pomalo nezgodan čovek, niskog rasta, prilično neuglednog izgleda, ali visokog obrazovanja i inteligencije. Roman prati sudbinu i događaje kroz koje Jevrem prolazi u periodu Srpsko-turskog rata, 1876. godine, od trenutka dolaska ruskih dobrovoljaca. Sa dobrovoljcima je došao i jedan ruski oficir, grof Vronski ili knez Rajevski, nerazjašnjeno i kod onih koji su bili učesnici događaja. Vesić kreće u rat da prati događaje, ali njegovo zanimanje je posebno vezano za lik ruskog oficira i traje sve do njegove pogibije i nestanka vredne, ali i misteriozne sablje. Iz samog rata Jevrem Vesić izlazi izmenjen, potrešen, pomalo sudbinom napaćenog i na kraju od svih svetskih sila ostavljenog srpskog naroda, pomalo saznanjem da sve što se događalo je igra velikih i da sama pomoć Rusa nema nikakve veze sa težnjama srpskog naroda za potpunim oslobođenjem svih srpskih teritorija i nezavišnošću, već isključivo je vezana za ruske interese i njihovu mogućnost da situaciju kontrolišu u skladu sa tim.

Vidljiva je paralela koju Nenadić provlači u svojoj priči sa dogadajima iz poslednjih desetak godina na Balkanu, možda i ne samo za tih desetak godina, već kroz celu istoriju srpskog i crnogorskog "bratimljenja" sa Rusima. No, ako su stvari danas mnogo jasnije, autor ostaje dosledan svom stilu i shvatanju književnosti, te ne falsifikuje istoriju i srpsko razotkrivanje ruskih interesa u tom periodu ostavlja samo u nagoveštaju.

Roman je obiman, na pet stotina stranica Nenadić je još jednom dokazao da je nenadmašan majstor opisa, kako ljudi i njihovih osobina, tako i samih događaja kroz koje prolaze naši junaci.

Ivan Ršumović


[početak][sadržaj][geografija][kultura][manastiri][privreda][turizam][sport][zanimljivosti]
[adresar][dogadjaji][diskusije][informacije][mediji][autori][sponzori][email]

www.uzice.net